SON DAKİKA

‘Soğuk Savaş denecek düzeyde kriz yaşanmaz’

Rusya ile İngiltere arasında başlayan ve Batı blokunun Rus karşıtı cephede yer almasıyla derinleşen krizin arka planını Doç. Dr

Bu haber 28 Mart 2018 - 11:30 'de eklendi ve 77 kez görüntülendi.

CAN UĞUR – @canugur1987
[email protected]

İngiltere ve Rusya arasındaki ajan krizi giderek derinleşiyor. İki ülke arasında başlayan ve karşılıklı hamlelerle süren krize ABD dahil olmak üzere birçok ülke müdahil oldu. Batı blokunda yer alan ve AB bünyesinde bulunan ülkelerden Rusya’ya karşı ciddi suçlamalar yöneltilirken Rusya da suçlamalara aynı sertlikte yanıt verdi. Yeni Soğuk Savaş dönemi diye adlandırılan süreç adeta bir diplomasim savaşını andırıyor. Peki Yeni Soğuk Savaş kavramı yaşanan süreci tanımlamak için yeterli mi? Meseleyi alanında uzman uluslararası ilişkilere yönelik çalışmalarıyla tanınan Doç. Dr. Hakan Güneş ve Prof. Dr. İlter Turan’la konuştuk. İki ismin ortaklaştığı konu Yeni Soğuk Savaş tanımlaması için erken olduğu. Rusya’ya yönelik Batı’nın birlikte hareket etmesini ‘birçok çıkarın kesişimi’ diye tanımlayan Güneş Rusya’nın Batı’yı topyekün karşısına alacak gücünün olmadığını söyledi. Güneş, ABD’deki İsrail lobisiin Rusya ile ilişkilerin gerilmesi yönünde ciddi çalışmalarının olduğuna işaret etti. Prof. Dr. İlter Turan ise Rusya’nın süreçteki rolüne değinirken ‘Rusya hesaplayamadığı bir hata yaptı ve bunun sonucunda Batı bunu kullanıyor’ yorumunda bulundu.

Arka planında ne var?

Doç. Dr. Güneş, Rusya ile Batı’nın ilişkilerinin arka planına bakılması gerektiğini belirterek şunları söyledi: İngiltere ve Rusya arasında yaşananları Yeni Soğuk Savaş söylemleri etrafında okuduğumuzda belirli parametrelerle karşılaşıyoruz. Rusya’ya karşı ciddi bir tepki oluşmuş durumda. Bunun tarihsel ve iktisadi arka planı bulunuyor. Yeni Soğuk Savaş konseptinin tarihsel arka planından başlayacak olursak 2008’de Güney Osetya krizi ile görünür hale gelen bu durum 2014 yılında ikinci Ukrayna krizi ve Kırım’ın ilhakı ile doruk noktasına çıkmıştır.

Güneş şöyle devam etti: Bunlar yaşanırken Rusya ve Batı arasında gerginlik en sert biçimde devam ederken akabinde bir anda Batı ve Rusya arasında yumuşama hali meydana geldi. İran’la nükleer müzakere ve Suriye meselesinde ciddi yakınlaşmalar gördük. Dolayısıyla bugünden bakıp bir Soğuk Savaş tespiti yapıp ilişkilerin düzelmeyeceği tespitini yapmanın çok erken bir yorum olacağını düşünüyorum. Ama ilişkilerin oldukça gergin olduğu su götürmez bir gerçek.

soguk-savas-denecek-duzeyde-kriz-yasanmaz-444276-1.

İlk olarak Rusya…

Diplomatların sınır dışı edilmesi meselesinin de bir geçmişi olduğunu söyleyen Güneş şunları söyledi: Diplomatların sınır dışı edilmeleri meseleleri ilk olarak Putin’in ikinci dönemine girerken Rusya’daki British Council’de çalışanların sayısının azaltılması ve burasının çalışma alanının daraltılması konuları ile gündeme gelmişti. Birinci ve İkinci Ukrayna krizinde bu göndermeler devam etti. Şunu da gördük o dönem, birçok çalışan gönderildi ve Moskova Büyükelçiliği’nde bu kadar çok kişinin bulunması da başlı başına çarpıcı bir durumdu. Yani sınırdışı edile edile bitirilemeyen çalışanları vardı Batılı kurumların, bunun basit bir mesele olmadığı aşikar.

Meselenin ABD ile ilgili boyutunu sorduğumuzda ise Güneş şu tespitlerde bulundu:

Bu gerginlik bir müddet daha devam edebilir ancak konunun ABD ile ilgili kısımlarını ciddi biçimde analiz etmek gerekiyor. Bence ABD Başkanı Trump önemli bir farklılığı temsil ediyor. Trump bir numaralı tehdidin Rusya değil Çin olduğunu söylüyor. Trump iktidara geldiği günden beri bu tespitini yineliyor ancak ABD müesses nizamı açısından bu karşılık bulmadı. Trump’ın yönetiminde birçok değişiklik oldu. Bu değişikliklerin arka planında buradaki anlaşmazlığın yattığını söyleyebiliriz.

İsrail lobisinin payı

İsrail lobisinin meseledeki payına değinen Güneş şunları söyledi:

Bu gerginliğin kilitlendiği nokta Amerika’daki İsrail lobisinin etkinliği. Bu lobinin etkinliği demek İran’la daha çok gerginlik, Suriye’de Obama’nın ikinci döneminde Lavrov ve Kerry’nin izledikleri; ABD-Rusya yakınlaşması anlamına da gelen, işbirliğinin bozulması demektir.

Güneş tespitlerini şöyle sonlandırdı: Belki 20 yıl sonra bu döneme geçici dönem diye bakılabilir. O yüzden ‘Yeni Soğuk Savaş’ diye adlandırmıyorum bu süreci. Çünkü Rusya başa güreşebilecek durumda değil. Tek başına Batı karşıtı kutbu temsil edecek durumda değil. Bunu sırtlanmak da istemiyor. O yüzden bu meselenin çok üzün sürmeyeceği ve tarihsel olarak Yeni Soğuk Savaş olmayacağı kanaatindeyim. Elbette bu dönemde birçok şey yaşanabilir bunu da not etmek gerekiyor.

***

‘Rusya hesap hatası yaptı’

Prof. Dr. İlter Turan yaşanan gerginlikte Rusya’nın payı olduğunu belirtti. Turan analizinin devamında ise Batı’nın da bu fırsatı kullandığının altını çizdi​

Prof. Dr. İlter Turan, Rusya-İngiltere gerginliğinin tüm batı blokunu etkilediğini belirtti: İngiltere ve Rusya arasındaki gerginliğe ilişkin olayların hangi noktaya tırmanacağını kestirmemekle birlikte bu işin bütün batı dünyasına sirayet ettiğini söyleyebiliriz. Rusya’ya ilişkin söz konusu süreçte ciddi iddialar var. Batı blokunda da Rusya’ya karşı ciddi bir tavır var. Bunun süreklilik kazanıp kazanmayacağı ise Rusya’nın bu meseleye ilişkin vereceği yanıtla açıklık kazanacaktır.

soguk-savas-denecek-duzeyde-kriz-yasanmaz-444277-1.

Rusya’nın payı

Prof. Dr. Turan, Rusya’nın bir hesap hatası yaptığını altını çizdi: Şunu söylemek gerekiyor, Rusya’ya yönelik iddialar çok ciddi. Ajanların zehirlenmesinde kullanılan maddelerin Rusya’nın tekelinde olduğu belirtiliyor. Bana kalırsa Rusya bir hesap hatası yaptı. Rusya’nın başarılı olduğu alan savunma ve istihbarat alanı. Rusya mücadeleyi bu alanlara kaydırarak Batı ile mücadele etmek istiyor. Ekonomik anlamda Rusya’nın ciddi bir gücü Batı ile kıyaslanabilecek anlamda yok. Kaynaklarını savunma alanına kaydırdı bu yüzden. Ancak Rusya’nın bu hamlesi, görülüyor ki sınırı zorlamıştır. Batı’nın Rusya’ya karşı ikircikli tutumundan da yararlanarak Rusya, konumunu güçlendirmek istemiştir. Yani özetlemek gerekirse bu tablonun oluşmasında Rusya’nın hamlelerinin ciddi bir payı var.

Batı dünyasının bu durumdan yararlanmak istediğinin altını çizen Turan şöyle devam etti:

Batı dünyası da çeşitli yönlerden bu durumu fırsata çevirmek istemiştir. ABD ile Avrupa’nın arası güvenlik meselelerinden kaynaklı serinlemişken bu durum iki taraf için de bir yakınlaşma fırsatına dönüşmüştür. Burası kesin. Yine Trump, seçimi Rusya aracılığı ile kazandığı iddialarını ciddi biçimde tersine çevirme noktasında ‘kazanım’ elde etmiştir. Trump kendini temize çıkarmak için bu durumu değerlenmiştir.

Soğuk Savaş konsepti tanımlamasına karşı çıkan Turan, şu sözlerle konuşmasını noktaladı:

Ben Dünya’nın Soğuk Savaş konseptinde olduğuna inanmıyorum. Şartlar buna uygun değil. Farklı tarihsel koşullar vardı. Rusya’nın Soğuk Savaş dönemindeki gibi bir ağırlığı bulunmuyor.

Kaynak : http://www.birgun.net/haber-detay/soguk-savas-denecek-duzeyde-kriz-yasanmaz-209736.html

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

Haber Pes